سوالات متداول تدریس

سوالات متداول تدریس

طرح و پاسخگویی به سوالات

انجمن آموزش مهندسی ایران، به عنوان یکی از اقدامات خود در راستای ارتقای کیفیت آموزش، بخش سوالات متداول تدریس را راه انداری کرده است. اعضای محترم می توانند به دو صورت در این امر مشارکت داشته باشند:

 

1- ارسال سوال های خود به ایمیل دبیرخانه انجمن (isee@isee.ir) تا توسط استادان و پژوهشگران آموزش مهندسی به آن پاسخ داده شود.

 

2- ارسال سوالات خود از طریق صندوق پستی که در انتهای این صفحه قراردارد و شما می توانید با تکمیل آن، سوالات خود را مطرح نمایید .

 

3- تهیه خلاصه در قالب متن، اینفوگرافیک، کلیپ کوتاه یا پاورپوینت، از منابع معتبر داخلی و خارجی به نحوی که برای سایر اعضا مفید باشد. مطلب به نام تهیه کننده در خبرنامه و در همین بخش از سایت آورده خواهد شد. 

مسئول تدوین بخش سوال ها

دکتر ملودی خادم ثامنی، رئیس کمیته توسعه عضویت و شاخه های انجمن که خلاصه ای از رزومه ایشان بدین شرح است :

  • استادیار گروه حمل و نقل ریلی
  • دانشکده مهندسی راه آهن
  • دکترای حمل و نقل ریلی از دانشگاه ساوتهمپتون انگلستان
  • کارشناسی ارشد مهندسی صنایع سیستمهای اقتصادی-اجتماعی از دانشگاه تربیت مدرس
  • کارشناسی مهندسی بهره برداری راه آهن از دانشگاه علم و صنعت ایران
 

سوالات طرح شده و پاسخ آنها

 ادگار دیل در مقاله ای که در سال 1954 منتشر کرد، با تصویر جالبی که به مخروط یادگیری معروف شده است نشان داد که مشارکت غیر فعال دانشجویان در کلاس درس یادگیری کمی را به دنبال دارد. ادامه

راهکارهای متفاوتی در این راستا وجود دارد. یکی از موارد پیشنهادی استفاده از پرسشنامه پیوست است که به صورت خودارزیابی قابل انجام می باشد.

1. ارتباط استاد و دانشجو: باعث افزایش انگیزه دانشجویان می شود و کمک می کند تا به سختی­ های دوران تحصیل خود در دانشگاه غلبه کنند.

2. همکاری دانشجویان: کار گروهی دانشجویان یادگیری آنها را عمیق تر می نماید و می بایست راهکارهایی جهت ترغیب همکاری ادامه  

 

پروفسور اینگو . آ. هانسن از دانشگاه دلفت هلند، در فیلم های کوتاه زیر به این سوال پاسخ داده اند.

 

فیلم کوتاه 1

 

چکیده: نظرسنجی از دانشجویان توسط دانشگاه در انتهای هر ترم انجام می شود.

 

فیلم کوتاه 2

 

جکیده: توسط انجمن دانشجویان؛ تیم های داوطلبانه که در طول ترم نکات مربوطه را یادداشت می نمایند. پس از اتمام درس در آن ترم، جلسه ای با حضور استاد برگزار می شود و نقطه نظرات و پبشنهادات به استاد منتقل و نتایج در نشریه دانشجویان چاپ می شود. سال آینده نیز بررسی می شود که آیا موارد مطرح شده در تدریس استاد لحاظ شده است یا خیر.

 

فیلم کوتاه 3

 

چکیده: خود ارزیابی استاد و تعیین هدف های آتی هیأت علمی در زمینه های مختلف آموزش، پژوهش و فعالیت های اجرایی و بررسی سالانه آنتوسط مدیر گروه

 

دانشجویان به دلایل مختلف ممکن است در کلاس حضور نیابند. طیف نظر استادان در این خصوص بسیار متفاوت است. برخی استادان تأکید زیادی بر این امر دارند و بخشی از نمره نهائی را به آن اختصاص می دهند. گروهی دیگر آن را امری زائد برمی شمارند و حضور دانشجویی که به زور حضور و غیاب بر سر کلاس حاضر شود و با تلفن همراه خود سرگرم یا با دوستان خود مشغول صحبت شود را مخل کلاس می دانند. به هرحال در اکثر دانشگاه ­های کشور قوانینی در خصوص حذف دانشجویان در صورت غیبت بیش از حد مجاز وجود دارد.  سیاست خود را در خصوص غیبت در ابتدای ترم به صورت شفاف برای دانشجویان بیان و آن را اجرا نمایید. ( آیا بخشی از نمره محسوب می شود؟ تأثیر مثبت دارد؟ آیا حضور با تأخیر امکان پذیر است؟ و …).  گرفتن امتحانک ( کوئیز) های متعدد در سر کلاس علاوه بر اینکه یادگیری فعال دانشجویان را تقویت می نماید نقش موثری در این راستا دارد. سوالات می تواند به صورت کتبی یا شفاهی باشد. همچنین می توان از امکانات جدیدی که تلفن­های هوشمند برای گرفتن امتحان برخط ( آنلاین) فراهم نموده اند نیز استفاده کرد. در این نرم افزارها استاد می تواند سوالاتی چند گزینه ای را طراحی نماید و دانشجویان با تلفن همراه خود به آن پاسخ داده و نتایج را در همان لحظه مشاهده کنند. لیست دانشجویان حاضر در کلاس و نمرات آنها نیز برای استاد به صورت خودکار ایجاد می شود. جهت آشنایی با نمونه ای از این نرم افزارها به این آدرس مراجعه فرمائید. 

 

 منبع: کتاب یاددهی و یادگیری 50 راهکار برای بهبود کیفیت آموزش مهندسی، تألیف دکتر حسین معماریان. انتشارات دانشگاه تهران،1398

 

عصر فناوری اطلاعات، ربات ها و هوش مصنوعی به طور یقین تأثیر بسیار زیادی بر تمامی جوانب زندگی بشری از جمله آموزش عالی خواهد داشت که بررسی آن در این مقال نمی گنجد. اما به طور خلاصه می توان گفت که “سواد جدید” در این دوران شامل موارد زیر می شود:

 

  • سواد فناوری: بویژه دانش ریاضیات و کدنویسی. از آنجا که برنامه نویسی زبان مادری دنیای دیجیتال است همه مهندسین باید حتی المقدور با آن آشنا باشند.
  • سواد داده ها:  توانایی تحلیل انبوه داده ها، استخراج اطلاعات و دانش از آنها و مهارت در  استفاده از ابزارهای موجود در دنیای دیجیتال
  • سواد انسانی: مهارت برقراری ارتباط با دیگران و همکاری با آنها در دنیای دیجیتال

 

همچنین با توجه به محدودیت کامپیوترها در موارد ذیل،  مهمترین توانمندی­های شناختی مورد نیاز در این عصر که باید در آموزش عالی مورد توجه قرار گیرد را می توان این گونه برشمرد:

 

  • تفکر انتقادی:  امکان نقد فرایندها و سیستم­های موجود با در نظر گرفتن تمامی جوانب.
  • تفکر سیستمی: امکان تفکر خلاق و ایجاد سیستم­هایی که چالشهای جوامع بشری را حل نمایند.
  • کارآفرینی: نگریستن به فناوری به عنوان یک فرصت و نه تهدید که  با استفاده از روح کارآفرینی می توان مشاغل جدیدی ایجاد کرد.
  • چابکی فرهنگی: توجه به تفاوت انسانها و فرهنگ جوامع در روند جهانی شدن.

 

منبع: کتاب آسیب ناپذیرتر از ربات، تألیف جوزف ای. عون ترجمه دکتر پرویز جبه دارمارالانی. انتشارات دانشگاه تهران با همکاری انجمن آموزش مهندسی ایران، 1398

  • نیم دقیقه برای هر سوال صحیح-غلط
  • یک دقیقه برای هر سوال چهار جوابی ( که مستلزم محاسبات و حل  مسئله نباشد.)
  • دو دقیقه برای سوالات با پاسخ کوتاه ( دو سه جمله ای)
  • ده دقیقه برای سوالات با پاسخ تشریحی طولانی
  • سی دقیقه برای سوال با پاسخ گسترده و مقاله ای

پنج تا ده دقیقه را هم برای مرور پاسخ ها به دانشجویان وقت بدهید.

منبع : کتاب نوآوری در آموزش مهندسی تالیف دکتر حسین معماریان انتشارات دانشگاه تهران. چاپ سوم 1397

با توجه به اینکه بر اساس طبقه بندی  بلوم (Bloom) و مدل اصلاح شده آن توسط آندرسون (Anderson)، یادگیری دارای سلسله مراتب مختلفی به شکل هرم است، جهت سنجش یادگیری در سطح مختلف نیز سوالات متناسبی می‌بایست طرح گردد.

  1. – پایین ترین سطح یادگیری به “یادآوردن یک سری اطلاعات” یا “حفظ کردن”  است (remember): ممکن است دانشجو مطلب را واقعاً نفهیده باشد و طوطی وار آنها را بیان نماید.
  2.  
  3. سوالات امتحانی که در این رده قرار می گیرند معمولاً از این کلمات استفاده می‌کنند:
  • ………..را تعریف کنید. 
  • چه کسی………..
  • چه تاریخی………..
  • کجا………..
  • چگونه………..
  • ……….. را نام ببرید.
  •  
  • – یادگیری در یک سطح بالاتر توانایی “درک کردن” است (comprehend/ understand) :
  •  
  • در این سطح دانشجو می‌بایست توانایی خلاصه کردن، شرح دادن به زبان خود، مرتب کردن، سازماندهی نمودن را داشته باشد.

نمونه سوالات:

  • کدام موارد نشان دهنده………..هستند؟
  • موارد زیر را طبقه بندی نمائید.
  • ……….. را توضیح دهید.
  •  
  • – یک سطح بالاتر یادگیری “به کاربردن” است apply)  :  در این سطح دانشجو می‌تواند معلومات خود را در شرایط و مسائل جدید به کار ببرد.
  •  
  • نمونه سوالات:
  •  
  • مسئله زیر را حل کنید.
  • ……….. را محاسبه نمائید.
  •  
  • – درجه بعدی یادگیری “تجزیه و تحلیل کردن” است analyze):  در این سطح دانشجو می‌تواند مطلبی را به اجزاء تشکیل دهنده آن تقسیم نماید و روابط بین اجزاء را درک  و الگوها را استخراج کند.
  •  
  • نمونه سوالات:
  •  
  • چه ارتباطی بین  ……….. و ……….. وجود دارد؟
  • چه نتیجه ای از ……….. می‌توان گرفت؟
  • چه شواهدی دال بر ……….. وجود دارد؟
  •  
  • – یکی از بالاترین سطوح یادگیری “ارزیابی کردن” است  (Evaluation): در این سطح دانشجو توانایی نقد و قضاوت کردن بر اساس معیارهای مشخص را داراست.
  •  
  • نمونه سوالات:
  •  
  • چگونه ………..  را اولویت بندی می‌نمایید؟
  • اهمیت ……….. در چیست؟
  • کدام مورد را انتخاب می‌کنید؟
  • آیا با ……….. موافق هستید؟
  •  
  • – بالاترین سطح یادگیری توانایی ترکیب  اطلاعات مختلف به شیوه‌ای متفاوت و خلق محصول یا ایده جدید است (Create ):
  •  
  • نمونه سوالات:
  •  
  • چه تغییراتی در زمینه………..ایجاد می‌کنید؟
  • ……….. را طراحی کنید.
  • چگونه می‌توان ……….. را بهبود بخشید؟

منابع:

https://lo.unisa.edu.au/mod/book/view.php?id=611025&chapterid=106371

https://www.bloomstaxonomy.org/Blooms%20Taxonomy%20questions.pdf

http://faculty.academyart.edu/faculty/teaching-topics/teaching-curriculum/enhancing-teacher-student-interaction/different-types-questions-blooms-taxonomy.html

کتاب نوآوری در آموزش مهندسی تالیف دکتر حسین معماریان انتشارات دانشگاه تهران. چاپ سوم 1397

جلسه اول تدریس در هر ترم از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. دانشجویان در این جلسه به ارزیابی استاد می پردازند  از جمله چقدر رسمی / غیر رسمی است، چگونه می بایست با وی تعامل داشته باشند، نحوه ارزشیابی در طول ترم به چه صورت است؟  همچنین اهداف درس و انتظارات از دانشجو می بایست به طور شفاف بیان شود.

8 هدف اصلی در این جلسه دنبال می‌شود:

1-     ایجاد یک تصویر مثبت ( لباس مناسب استاد، چیدمان کلاس، آغاز به موقع کلاس)

2-     معرفی مناسب استاد ( به طور مستقیم از گفتار و غیر مستقیم از رفتار وی)

3-     بیان اهداف درس، انتظارات از دانشجو و  نحوه نمره دهی

4-     کمک به دانشجویان جهت آشنایی با یکدیگر

5-     شمائی کلی از یک جلسه تدریس شما

6-     ارزیابی از دانش قبلی دانشجویان در موضوع درس

7-     انگیزه بخشیدن به دانشجویان در خصوص موضوع درس ( اهمیت آن و بویژه در صورت امکان ارتباط آن با موضوعات روز جامعه)

8-     اطلاع رسانی به دانشجویان در خصوص قوانین کلاس

منبع :  https://www.cmu.edu/teaching/designteach/teach/firstday.html

جهت مشارکت دادن دانشجویان در سر کلاس روش­های مختلفی وجود دارد که یکی از متداول ترین آنها روش Think-pair-share است که به زبان فارسی در اصطلاح “فکر کن، جفت شو، سهیم شو” نامیده می‌شود. در این روش استاد یک موضوع کلیدی و مهم در مباحث درس را انتخاب نموده و با مطرح نمودن یک سوال در ابتدا از دانشجویان می‌خواهد که به پاسخ آن فکر کنند. سپس با تقسیم کلاس به گروه­های مختلف از آنها می‌خواهد که در گروه خود در خصوص پاسخ آن بحث نمایند. در انتها نظر گروه­های مختلف در مورد آن در کلاس مطرح شده و با مشارکت استاد جمع بندی می‌گردد.

 

ویدئوی زیر نحوه اجرای آن در یک کلاس دانشگاهی را نشان می‌دهد:

 

https://www.aparat.com/v/jpBoE/Active_Learning_Strategy%3A_Think-Pair-Share

 

 

در این خصوص ویدئویی تهیه شده است که از اینجا قابل دریافت است.

 

همان طور که در سوال 1  اشاره شد، یادگیری فعال دانشجویان در فرایند یادگیری باعث تعمیق هر چه بیشتر آموخته‌های آنها می‌شود. در صورتی که صرفا استاد به سخنرانی، نمایش یک ویدئو، توضیح یک شکل و یا ارائه پاورپوینت بپردازد دانشجویان سطح پایین‌تری از یادگیری که زودتر نیز فراموش می‌شوند را تجربه می‌کنند.

در یادگیری فعال دانشجویان خود در فرایند یادگیری مشارکت دارند. در آموزش مجازی برخی از فعالیتهایی که می‌توان در این خصوص انجام داد عبارتند از: بحث و تبادل نظر آنلاین، تعریف پروژه‌های گروهی، تهیه نقشه مفهومی مطالب (concept mapping)، ایفای نقش (role playing)، بازیهای مرتبط با یادگیری و امتحان آنلاین (معرفی کاهوت) ، تهیه لیستهای گرافیکی ( مثلا از نقاط ضعف و قوت)، حل مسئله، پرکردن کاربرگ ها با استفاده از مطلب تدریس شده از جمله مواردی است که می‌تواند در این خصوص راهگشا باشد.

منبع :

http://citt.ufl.edu/online-teaching-resources/activelearning/active-vs-passive-learning-in-online-courses/

با توجه به شرایط ایجاد شده در خصوص همه گیری ویروس کرونا، برخی از دانشگاهای دنیا ( از جمله MIT) برای نمرات این ترم که به صورت مجازی ارائه شده است تنها قبول/رد را برای هر درس منظور می‌کنند. برخی راهکارهای ارزیابی در آموزش آنلاین عبارتند از:

  • برگزاری امتحان­های شفاهی مجازی ( به صورت تماس ویدئویی یا صوتی)- حدود 20 دقیقه برای هر یک از دانشجویان به صورت انفرادی (مناسب جهت کلاس­های با جمعیت کم تا متوسط)
  • ارائه های شفاهی
  • انجام پروژه (مطالعه موردی، نوشتن یک مقاله، تحلیل یک سری داده و …)
  • استفاده از سایت­های دارای قابلیت انجام امتحان­های آنلاین ( برخی از سیستمهای LMSدانشگاه­ها نیز دارای این قابلیت و حتی انتخاب تصادفی سوالات از بانک سوال را نیز دارا هستند.)
  • سوالات جزوه باز ( که می بایست بیشتر مبتنی بر تحلیل و ارزیابی باشند) 

منبع:  https://teachremote.mit.edu/assigning-assessing

 

IFEESیا فدراسیون بین المللی انجمن­های آموزش مهندسی در سال 2006 تأسیس شده است.  در حال حاضر 65 عضو (حقوقی) از اقصی نقاط دنیا دارد و انجمن آموزش مهندسی ایران برای ارتقاء کیفیت فعالیت­های خود از سال 1397 به عنوان تنها نماینده ایران به عضویت این فدراسیون درآمده است. برگزاری وبینارهای رایگان، اعطای جوایز، کنفرانس، فعالیت گروه­های کاری و کمیته ها بخشی از فعالیت­های انجام شده در فدراسیون انجمن­های آموزش مهندسی است. انجمن در هر شماره خبرنامه خود، اخبار IFEES  را دربخشی مستقل درج و وبینارهای آن را به طور مرتب برای اعضای انجمن از طریق ایمیل اطلاع رسانی می­کند. اطلاعات بیشتر از طریق وب سایت  http://www.ifees.net  قابل دسترس است. 

محتوای آکارئون

جلسه اول و آخر یک ترم مهمترین جلسات هستند و به مثابه جلد اول و آخر یک کتاب آن را نگاه می دارند. در این جلسه سعی کنید:

  • تمام مطالب مطرح شده در طول ترم را جمع بندی نمایید. خوب است از مشارکت دانشجویان در این خصوص نیز استفاده کنید.
  • در خصوص ارزیابی نهایی و امتحان پایان ترم توضیحات مناسبی ارائه کنید.
  • می توانید از دانشجویان بخواهید که پیشنهادات خود را برای ارائه بهتر درس در ترم آینده بصورت ناشناس یا در صورت تمایل با ذکر اسم ارائه دهند. معمولاً نکات بسیار ارزشمندی از این طریق حاصل می شود.
  • قدردان یک ترم با هم بودن و تجربه ای که در طول این درس داشته اید باشید.
  • در صورت امکان و تمایل عکس یادگاری دسته جمعی با دانشجویان بگیرید.

منبع:

https://www.teachingprofessor.com/topics/for-those-who-teach/the-last-class-session-how-to-make-it-count/

معلم نمی تواند تمام لحظات دشوار را حذف کند اما می تواند با اتخاذ شیوه های مناسب، تدریس را برای خود و دیگران لذتبخش تر نماید. کتاب­های مختلفی با عناوین معلم درمانی به زبان فارسی و انگلیسی وجود دارد که در صورت تمایل می توانید به آنها مراجعه نمایید. برخی از توصیه هایی که می تواند در این راستا راهگشا باشد عبارتند از:

  • سعی کنید آنچه را درس می دهید با شور و احساس همراه باشد.
  • بسیار اتفاق می افتد که در دو راهی تحقیر شخصیت یادگیرنده یا عزیز شمردن او قرار بگیرید. درست انتخاب کنید.
  • شوخ طبعی یک ابزار قدرتمند است. آگاهانه، به اندازه و لطیف آن را به کار گیرید.
  • جهت افزایش کارایی خود، نظم و انضباط و برنامه روزانه داشته باشید.
  • با دانشجویان خود آنچنان برخورد کنید که دوست دارید با شما برخورد شود.
  • منصف باشید و با دانشجویان با عدالت رفتار کنید.
  • از برچسب زدن و پیش قضاوت بپرهیزید.
  • دانشجویان را در برابر همکلاسی­های خود خجالت زده نکنید.

منابع:

  • کتاب معلم درمانی، نویسنده کارن کاتافیاژ مترجم مهدی سجودی انتشارات مهر اندیش
  • Teacher Therapy 101– How to Avoid Throwing Jack and Jill Off the Hill First edition by Leigh M. VandenAkker and JoAnn
  • Jacobsen-Wells (2008)

محتوای آکارئون

یک سیستم مدیریت یادگیری (LMS)مبتنی بر وب است که به صورت متن باز و رایگان می‌باشد و امکانات مختلفی را جهت یادگیری و یاددهی الکترونیک مانند برگزاری کلاس،  برگزاری آزمون، اشتراک فایل، تعریف و ارسال تکالیف فراهم می آورد. در ایران بسیاری از دانشگاه­ها از این سیستم برای آموزش الکترونیک خود استفاده می‌نمایند.  جهت اطلاعات بیشتر می توانید  به آدرس­های  https://moodlefarsi.com/   و https://moodle.org/  مراجعه فرمایید. از دیگر سیستم­های مدیریت یادگیری می توان به Blackboardو Canvasاشاره نمود.

 

به چند طریق می‌توان در سیستم مودل امتحان مجازی برگزار کرد:

  • ساده ترین شیوه قرار دادن فایل سوالات (به صورت پی دی اف، ورد  و یا عکس) و در خواست از دانشجویان جهت نوشتن پاسخ سوالات بر روی کاغذ، عکس گرفتن از آن و آپلود نمودن فایل مربوطه در بخش تعیین شده می باشد.
  • همچنین این سیستم امکانات متنوعی جهت تدوین سوالات تستی(با تصحیح خودکار توسط خود سیستم)، سوالات تشریحی، جای خالی و محاسباتی فراهم می‌کند. امکان انتخاب سوال به صورت تصادفی از یک مجموعه سوال، به هم ریختن ترتیب سوالات برای هر دانشجو و امکان تعریف سوال محاسباتی پارامتری که پارامتر آن برای هر دانشجو متفاوت باشد نیز به سادگی وجود دارد. آزمون همچنین قابلیت باز و بسته شدن راس زمان تعریف شده، ایجاد محدودیت طول زمان امتحان و تعیین تعداد دسترسی را نیز داراست.  می‌توان سوالات را  از ابتدا در سیستم تعریف نمود یا اینکه  سوالات از پیش آماده شده را با رعایت فرمت­های خاصی مانند XML، Aikenو … وارد مودل نمود.

فایل­های زیر درخصوص جنبه های مختلف طراحی آزمون مفید هستند.

 

 

ﺑﺮﺧﯽ ﺳﻮاﻻت ﻣﺘﺪاول آزﻣﻮن ﺳﺎزي در ﻣﻮدل 

 

راهنمای جامع طراحی آزمون در مودل

 

راهنمای وارد کردن سوالات تستی از ورد به مودل

 

فرمت­های مختلف طراحی سوال به صورت XMLو قابل استفاده در مودل

 

ساخت سوال جاساز يا clozeبه صورت مجموعه اي از سوالات قبل در يک سوال

 

آموزش بازفعال کردن آزمون براي دانشجوياني که احتمالاً به دليل قطعي نت و يا برق در ازمون ما در ساعت و روز مورد نظر شرکت نکرده اند

 

نمره دهي ساير نمرات (کوييز و حل تمرين و ….)در گلستان

با برگزاری بسیاری از آموزش­های دنیا به صورت الکترونیک در اثر همه گیری ویروس کرونا، دغدغه بسیاری از دست اندرکاران آموزش، انتخاب سیستمی است که بتواند بهتر پاسخگوی نیازهای آنها باشد. قاعدتاً هر یک از این سیستم­ها دارای نقاط ضعف و قوت متفاوتی است و آشنایی با آن می‌تواند برای دانشگاه­ها ( و مدارس) راهگشا باشد. فایل پیوست، خلاصه ای از این قابلیت ­ها را نشان می‌دهد.

بر خلاف کلاس­های نظری، برگزاری کلاس­های عملی و آزمایشگاهی به صورت مجازی با دشواری­های بسیاری روبروست زیرا هدف اصلی این دروس درگیر شدن عملی دانشجو با مفاهیم تئوری آموخته شده است. در همه گیری ویروس کرونا، برخی دانشگاه­ها بر ضرورت برگزار شدن حضوری چنین کلاس­هایی اصرار دارند و  در این خصوص تدابیری همچون برگزاری کل کلاس عملی یک ترم در یک روز، کاهش تعداد دانشجویان و حفظ فاصله اجتماعی اندیشیده­اند. این امر هر چند روح حاکم بر منطق این کلاس­ها را تا حد زیادی حفظ می‌کند اما با خطراتی همراه است. از طرف دیگر برخی دانشگاه­ها چنین کلاس­هایی را بصورت نظری یا نهایت پخش فیلم انجام آزمایش توسط استاد برگزار می‌کنند که سلامتی دانشجویان را به خطر نیانداخته اما با هدف بنیادی چنین کلاس­هایی تناسب ندارد. اما آیا راه حل دیگری نیز وجود دارد؟ استفاده از واقعیت مجازی (virtual reality)می‌تواند بسیار در این زمینه راهگشا باشد.

از طریق این لینک می‌توانید فیلم­هایی را از نحوه برگزاری آزمایشگاه الکترونیک، آزمایشگاه شیمی و حتی آموزش اتاق عمل با استفاده از واقعیت مجازی را مشاهده فرمائید. 

http://elearning.msrt.ir/%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C/

 

معمولاً بازی ( چه به صورت سنتی یا بازی­های مبتنی بر رایانه) صرفاً برای سرگرمی استفاده می‌شوند و هدف خاص دیگری را دنبال نمی‌کنند. بازی سازی (gamification)  بهبود تجارب انسان از سیستم­ها با استفاده از عناصر جذاب و روان شناسی به کار رفته در بازی ها است  که در صنعت آموزش نیز کاربردهای خود را داراست. به کارگیری صحیح آن می‌تواند منجر به بهبود انگیزه یادگیری، جذابیت بیشتر، یادگیری عمیق‌تر و  تعهد بیشتر شود.

بر اساس تئوری انگیزش، چهار پایه اساسی برای انگیزه افراد وجود دارد که در بازی سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد: ارتباط با دیگران (موقعیت اجتماعی، ارتباطات اجتماعی، تعلق داشتن)، خودمختاری (خلاقیت، انتخاب، آزادی، مسئولیت پذیری)، خبرگی (یادگیری، پیشرفت فردی، ارتقاء مهارت­ها) و هدف (معنا،بشردوستی، دلیلی برای چراها). اکتشاف، رویارویی با چالش­ها، حل مسئله، کسب جایزه، پیشرفت به مراحل بعدی، کارگروهی با دیگران، رقابت پذیری، رویا پردازی و غافلگیر شدن از دیگر اصولی است که در بازی سازی کاربرد دارد.

منبع:

 

 Marczewski, A., 2015. Even Ninja Monkeys Like to Play: Gamification. Game Thinking & Motivational Design.

 


 

بر طبق لغتنامه دهخدا،  منشاء این لغت ترکیب یونانی پِدُس به معنای کودک و آگوژ به معنای رهبری یا راهنمایی است که البته هم اکنون مفهوم گسترده تری را شامل می‌شود. در زبان فارسی معمولاً معادل­های “یاددهی-یادگیری”، “تعلیم و تربیت” و “آموزش و پرورش”  برای آن به کار می‌رود. این مفهوم بسیار فراتر از تدریس است و برنامه ریزی آموزشی، انتخاب و اجرای    روش­های تدریس، برقراری ارتباط مناسب با فراگیران،  استفاده از فناوری­های آموزشی و ارزشیابی را در بر می‌گیرد.

 

منبع: کتاب  پداگوژی: علم و هنر یاددهی-یادگیری از دوران باستان تا به امروز –نظریه وکاربرد،  نویسندهکلرمون گوتیه، موریس تاردیف. مترجم دکتر فریده مشایخ، انتشارات سمت 1393.

 

http://samta.samt.ac.ir/content/9483/%D9%BE%D8%AF%D8%A7%DA%AF%D9%88%DA%98%DB%8C

H5Pاختصار HTML5است و نسل جدید زبان برنامه نویسی HTML  برای ایجاد محتوای مبتنی بر وب است. مدرسین با استفاده از آن می‌توانند به صورت رایگان و بسیار ساده ویدئوهای تعاملی، آزمون و انواع محتوا ایجاد و در سیستم­های مدیریت یادگیری مختلف از جمله مودل به کار گیرند. نمونه‌های متنوعی از کاربردهای آن را می‌توان از اینجا مشاهده نمود.

طرح درس یا راهنمای درس (lesson plan) سندی است که هدف از ارائه درس، اهداف یادگیری، منابع مورد استفاده، نحوه ارزشیابی و انتظارات از دانشجویان در آن گنجانده می‌شود.  نحوه تهیه آن به صورت مبسوط در ویدئوی زیر توسط دکتر حسین معماریان مولف کتاب­های متعدد در زمینه آموزش مهندسی شرح داده می‌شود.

 

در آموزش سنتی، معمولاً تعداد محدودی دانشجو به صورت حضوری در کلاس شرکت می‌کنند. شرکت در این کلاس­ ها یا با پرداخت هزینه قابل توجه‌ای بوده و یا برای امکان حضور باید از آزمون­ هایی مانند کنکور سراسری عبور نمود. در برابر این شیوه آموزش، MOOC مطرح شده (مخفف Massive Open Online Courses)  که  دوره‌هایی آنلاین، رایگان (یا با هزینه بسیار ناچیز)، با تعداد شرکت کنندگان بسیار زیاد و  قابل دسترس برای همه علاقه‌مندان می‌باشند. نمونه‌هایی از این دوره‌ها در سوال 11 مطرح شده است. (مشاهده) در خصوص تأثیر این امر در آینده آموزش در بین صاحب­نظران دو دسته نظر کلی وجود دارد: برخی معتقد هستند که اقبال عمومی به این نوع آموزش­ ها همچون یک حباب بوده که دیری نمی‌پاید. برخی دیگر معتقدند که آموزش سنتی را با تغییرات عمده‌ای روبرو خواهد ساخت زیرا امکان استفاده از با کیفیت‌ترین و  بهترین آموزش­ها (در سطح ملی/بین‌المللی) را برای همگان فراهم می‌سازد و تدریس مطالب توسط هر استاد ضرورت کمتری خواهد داشت.
 

منابع :

سخنرانی دکتر سید امید فاطمی رئیس مرکز فناوری های دیجیتال دانشگاه تهران با موضوع “پیشنهاد برای اجرای یادگیری الکترونیک در عصر کرونا”

Billington, P.J. and Fronmueller, M.P., 2013. MOOCs and the future of higher education. Journal of Higher Education Theory and Practice13(3/4), pp.36-43.

Al Abdullatif, H.A. and Velázquez-Iturbide, J.Á., 2020. Who Will Continue Using MOOCs in the Future? Personality Traits Perspective. IEEE Access8, pp.52841-52851

 

به طور یقین برای آموزش یک مفهوم یا مهارت توسط استاد به یادگیرنده، تسلط استاد بر آن مفهوم تنها شرط لازم است. به منظور یاددهی و یادگیری موثر، آشنایی با مهارت­ ها و روش تدریس (به ویژه برای استادان جوان) اجتناب ناپذیر است که گهگاه با غفلت روبرو می‌شود. خوشبختانه در سال­ های اخیر این امر در کشور  بیشتر مورد توجه واقع شده است. از جمله می‌توان به «دروس مدرسی» و «گواهی صلاحیت مدرسی» در دانشگاه تربیت مدرس، مرکز توسعه صلاحیت ­های حرفه‌ای تدریس در دانشگاه اصفهان ، کارگاه های برگزار شده توسط کرسی یونسکو در آموزش مهندسی  و کارگاه­ های انجمن آموزش مهندسی ایران  اشاره نمود.

چند نمونه از دوره‌های MOOCدر این خصوص از اینجا و نیز اینجا  قابل دسترسی است.

.

در مدل آموزشی کلاس معکوس یا وارونه (flipped classroom)   از زمان استفاده بهتری می‌شود، بدین نحو که بخشی از فراگیری توسط دانشجویان در خارج از ساعات کلاس انجام می‌شود. دانشجویان با استفاده از منابع دیداری، شنیداری و متنی فراهم شده، با سرعت مناسب خود به یادگیری مطالب تعیین شده می‌پردازند. استاد بیشتر نقش تسهیلگر را دارد و در ساعات کلاسی، به تمرین، رفع اشکال و مباحثه می‌پردازد تا  یادگیری عمق بیشتری پیدا کند.

منابع :

https://commons.georgetown.edu/teaching/glossary/

http://ucee.ut.ac.ir/news/82734

ابزارهای برتر وب برای آموزش، یادگیری و  توسعه فردی با نظرسنجی گسترده از خبرگان جهانی این عرصه، تدوین شده است که فهرستی از آنها را می‌توان از لینک­های زیر دریافت نمود.

http://www.ucee.ut.ac.ir/news/112920

https://www.toptools4learning.com/

مهارت­هایی که مربوط به دانش حرفه‌ای یا شغلی، رویه‌ها، توانمندی‌های فنی مورد نیاز برای یک حرفه است. معمولاً این مهارت­ ها به راحتی قابل سنجش هستند. مهارت­ های سخت معمولاً مربوط به ضریب هوشی (IQ) و نیم کره چپ مغز هستند.

 

منابع :

 

Rovida, E. and Zafferri, G., 2021. The Importance of Soft Skills in Engineering and Engineering Education.

Glossary of Curriculum Terminology, UNESCO International Bureau of Education,

Geneva. Available online at: 

http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/Publications/IBE_

GlossaryCurriculumTerminology2013_eng.pdf

 

 

این اصطلاح برای نشان دادن ویژگی­ های ناملموس فردی، ویژگی­ های رفتاری و عادت­ هایی است که در انواع مختلف مشاغل می‌تواند استفاده شود. نمونه‌هایی از مهارت­ های نرم عبارتند از: همدلی، رهبری، مسئولیت پذیری، راستی، عزت نفس، مدیریت خود، انگیزه، انعطاف پذیری، اجتماعی بودن، مدیریت زمان و توانایی تصمیم‌گیری. مهارت ­های نرم معمولاً مربوط به هوش هیجانی  (EQ) و نمی کره راست مغز هستند.

 

منابع :

 

Rovida, E. and Zafferri, G., 2021. The Importance of Soft Skills in Engineering and Engineering Education.

 

Glossary of Curriculum Terminology, UNESCO International Bureau of Education,
Geneva. Available online at: http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/Publications/IBE

_GlossaryCurriculumTerminology2013_eng.pdf

رتبه بندی های معتبر جهانی از متغیرها و وزن­های متفاوتی برای تعیین مرتبه  نسبی دانشگاه­ها  نسبت به یکدیگر استفاده می‌کنند. در رتبه بندی تایمز 30 درصد نمره نهایی را آموزش به خود اختصاص داده است. 15 درصد آن از طریق نظرسنجی خبرگان از کشورهای مختلف در خصوص کیفیت آموزش،  4.5 درصد آن نسبت کارکنان دانشگاه به تعداد دانشجو،  2.25 درصد نسبت دانشجویان دکترا به کارشناسی، 6 درصد نسبت فارغ التحصیلان دکتری به اعضای هیأت علمی و 2.25 درصد به درآمد موسسه بستگی دارد.همچنین در بخش وجهه بین المللی، نسبت دانشجویان بین المللی به کل دانشجویان دانشگاه نیز 2.5 درصد وزن دارد.

منبع:https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/world-university-rankings-2020-methodology

در رتبه بندی QSوجهه آکادمیک دانشگاه­ها از نقطه نظر آموزشی و پژوهشی از طریق نظرسنجی بیش از 130 هزار نفر از خبرگان  تعیین می‌شود که 40 درصد وزن نهایی را به خود اختصاص می‌دهد. همچنین کیفیت فارغ التحصیلان دانشگاه­ها از طریق نظرسنجی از حدود 75 هزار کارفرما در سراسر دنیا بررسی می‌شود که 10 درصد وزن دارد. نسبت تعداد اعضای هیأت علمی به دانشجو نیز به عنوان نزدیکترین متغیر برای برآورد کیفیت آموزشی استفاده می‌شود که وزن آن 20 درصد است. نسبت تعداد دانشجویان خارجی به کل دانشجویان دانشگاه نیز 5 درصد در نمره نهایی تأثیر دارد.

منبع:

https://www.topuniversities.com/qs-world-university-rankings/methodology

با توجه به مقتضیات پیچیده‌تر زندگی و اشتغال در قرن بیست و یکم، نیاز به طیف وسیعتری از مهارت­ها نسبت به قرون گذشته وجود دارد که می‌بایست در آموزش­ها مد نظر قرار گیرد. اهم این مهارت­ها عبارتند از:

  • تفکر انتقادی، حل مسئله، تفسیر و استخراج اطلاعات
  • مهارت­های پژوهشی
  • کنجکاوی، تخیل، نوآوری و ابراز خود
  • پشتکار، هدفمندی، برنامه ریزی، نظم و انعطاف پذیری
  • ارتباط شفاهی و کتبی، سخنرانی در جمع، ارائه دادن و گوش سپردن
  • رهبری، کار گروهی، همکاری و امکان استفاده از فضای کار مجازی
  • سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات، سواد استفاده از رسانه­ها و اینترنت، تفسیر داده­ها و برنامه نویسی کامپیوتر
  • سواد مدنی، اخلاق و سواد اجتماعی
  • قدرت استدلال علمی
  • سواد محیط زیست و حفظ آن
  • سواد بهداشت و سلامتی شامل تغذیه مناسب، ورزش، ایمنی فردی و جمعی

منبع : https://www.edglossary.org/21st-century-skills

با توجه به مقتضیات پیچیده‌تر زندگی و اشتغال در قرن بیست و یکم، نیاز به طیف وسیعتری از مهارت­ها نسبت به قرون گذشته وجود دارد که می‌بایست در آموزش­ها مد نظر قرار گیرد. اهم این مهارت­ها عبارتند از:

  • تفکر انتقادی، حل مسئله، تفسیر و استخراج اطلاعات
  • مهارت­های پژوهشی
  • کنجکاوی، تخیل، نوآوری و ابراز خود
  • پشتکار، هدفمندی، برنامه ریزی، نظم و انعطاف پذیری
  • ارتباط شفاهی و کتبی، سخنرانی در جمع، ارائه دادن و گوش سپردن
  • رهبری، کار گروهی، همکاری و امکان استفاده از فضای کار مجازی
  • سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات، سواد استفاده از رسانه­ها و اینترنت، تفسیر داده­ها و برنامه نویسی کامپیوتر
  • سواد مدنی، اخلاق و سواد اجتماعی
  • قدرت استدلال علمی
  • سواد محیط زیست و حفظ آن
  • سواد بهداشت و سلامتی شامل تغذیه مناسب، ورزش، ایمنی فردی و جمعی

منبع : https://www.edglossary.org/21st-century-skills

سازمان بهداشت جهانی ده مهارت اصلی را به عنوان نیازمندی­های کلیدی جهت مواجهه با چالش­های زندگی روزمره برمی‌شمرد:

  • تصمیم گیری
  • حل مسئله
  • تفکر انتقادی
  • تفکر خلاقانه
  • ارتباط
  • روابط بین فردی
  • خودآگاهی
  • همدلی
  • مدیریت استرس
  • مدیریت احساسات

در بحث آموزش، این مهارت­ها از دو جنبه دارای اهمیت هستند: در وهله اول لازم است معلمان و  اساتید خود از این مهارت­ها در حد مناسبی بهره‌مند باشند. در وهله بعدی آنها می‌بایست در حین آموزش­های خود بر تقویت این مهارت­ها نیز در دانش آموزان و دانشجویان همت گمارند تا بتوانند در تحصیل، اشتغال و زندگی فردی توفیق یابند.

منبع:

World Health Organization, 2020. Life skills education school handbook: prevention of noncommunicable diseases: approaches for schools.

 

European Credit Transfer System که به اختصار ECTS نامیده می‌شود، نظام اروپایی انتقال واحدهای درسی است که جهت شفاف و یکسان سازی نظام دانشگاهی اروپا ایجاد شده است. 60 واحد ECTS معادل یک سال تحصیلی تمام وقت و دوران کارشناسی سه ساله 180     ECTS و چهارساله 240 ECTS است.

منبع :

https://education.ec.europa.eu/document/ects-users-guide-2015

در تابستان سال 1999، 26 وزیر آموزش کشورهای اروپایی در شهر بولونیا کشور ایتالیا دور هم جمع شدند و  منطقه آموزش عالی اروپا (European Higher Education Area) که به اختصار EHEA نامیده می‌شود را ایجاد نمودند تا علاوه بر یکسان سازی نظام آموزش دانشگاهی کشورهای عضو، تبادلات آکادمیک بین آنها نیز تسهیل شود.  این فرایند که به بولونیا مشهور شده است، هم اکنون 48 کشور عضو دارد. برخی از مفاد آن، تعداد سال­های تحصیلی مقاطع مختلف، تعداد واحدها و نحوه تبدیل آنها و  به رسمیت شناختن واحدهای گذرانده شده در سایر کشورهای عضو می‌باشد.

 

منبع:

https://education.ec.europa.eu/levels/higher-education/inclusion-connectivity/bologna-process-european-higher-education-area

 

آیسته که از حروف اول کلماتThe International Association for the Exchange of Students for Technical Experience تشکیل شده، اتحادیه ای است که از سال 1948 به تبادل کارآموز در بین اعضای خود می‌پردازد. هم اکنون بیش از 80 کشور دنیا در این طرح مشارکت دارند. دانشجویان از این طریق می‌توانند دوره‌ای کوتاه مدت (معمولاً 2 تا 3 ماه در تابستان) را در یک کشور دیگر با دریافت حقوق بگذارنند تا معلومات فنی و علمی خود را افزایش دهند. کشور ایران نیز سال­هاست که از طریق آیسته هم به اعزام کارآموز پرداخته و هم میزبان کارآموز از کشورهای مختلف دنیاست.

 

منبع:

https://iaeste.ir

اراسموس پلاس، برنامه اتحادیه اروپا به منظور حمایت از آموزش، جوانان و ورزش است که در دوره 2021 تا 2027 بودجه‌ای برابر با 26.2 میلیارد یورو جهت آن تصویب شده است. یکی از زیربرنامه‌های مهم اراسموس پلاس، تبادل استاد و دانشجو بین یک دانشگاه اروپایی و یک دانشگاه غیراروپایی برای دوره‌های کوتاه مدت است. برخی از دانشگاه­های ایران با انعقاد قرارداد با دانشگاه­های اروپایی در این برنامه مشارکت دارند.

 

منبع:

https://erasmus-plus.ec.europa.eu

 با آغاز حضوری شدن کلاس­ها در اکثر کشورهای دنیا این سوال مطرح می‌شود که آیا آموزش نیز به همان شرایط قبل از کرونا باز می‌گردد یا اینکه شاهد تغییراتی نسبت به قبل خواهیم بود. بسیاری از پژوهشگران آموزش، معتقدند که تغییراتی اساسی در این بخش رخ خواهد داد. نیاز به تغییر محتوای آموزشی و رویکرد افزایش مهارت­ها وجود دارد و به دلیل افزایش استفاده روز افزون از هوش مصنوعی و فناوری­های مربوطه، حفظ کردن و به خاطر سپردن اطلاعات، اهمیت کمتری نسبت به قبل خواهد داشت. شخصی سازی آموزش­ها نیز بیش از پیش مورد نیاز خواهد بود. در خصوص نحوه تدریس، امکان استفاده بیشتر از محتوای آنلاین و حرکت به سمت یادگیری ترکیبی (blended) و کلاس درس معکوس (flipped classroom) روی می‌‎دهد. تقید به برگزاری کلاس­ها در مکان و زمان خاص نیز ممکن است رو به افول بگذارد. جهت مطالعه بیشتر در این خصوص به منابع ذکر شده مراجعه فرمایید.

 

منبع :

 Zhao, Y., Watterston, J. The changes we need: Education post COVID-19. J Educ Change 22, 3–12 (2021). https://doi.org/10.1007/s10833-021-09417-3

Arnove, R.F. Imagining what education can be post-COVID-19. Prospects 49, 43–46 (2020). https://doi.org/10.1007/s11125-020-09474-1

 

Teräs, M., Suoranta, J., Teräs, H. et al. Post-Covid-19 Education and Education Technology ‘Solutionism’: a Seller’s Market. Postdigit Sci Educ 2, 863–878 (2020). https://doi.org/10.1007/s42438-020-00164-x

آزمون مایرز بریگز یا MBTI شناخته شده ترین پرسشنامه روان شناختی شخصیتی در دنیاست که بر اساس چهار محور دورنگرایی (I) /برونگرایی (E)، حسی (S)/ شهودی (N)، منطقی(T)/ احساسی (F)، قضاوت گرا (J)/ ادراکی (P) افراد را به 16 تیپ شخصیتی مختلف تقسیم می‌کند. هر یک از این محورها تأثیر بسزایی در عملکرد افراد و به ویژه بحث آموزش و عملکرد تحصیلی دارد. آشنایی با این موارد می‌تواند هم به مدرس و هم به محصلین کمک شایانی نماید. به عنوان مثال در کلاس، معمولاً افراد برون گرا مشارکت بیشتری در بحث­ها دارند، در حالیکه افراد درون‌گرا بیشتر سکوت اختیار می‌کنند. در پرسش­های بعدی به تأثیر هر یک از این محورها بر آموزش و راهکارهای پیشنهادی پرداخته خواهد شد.

 

منبع: https://karboom.io/assessments/myers-briggs

درون گرایی و برون گرایی یکی از ویژگی­های مهم و اثرگذار شخصیتی است که در بسیاری از آزمون­های روان شناختی از جمله آزمون مایرزبریگز یا MBTI به آن پرداخته می‌شود. افراد درونگرا معمولاً خودمحور، رویاپرداز و ایده‌آل گراتر از افراد برون­گرا هستند. این افراد بیشتر انرژی خود را به دنیای درون معطوف می‌کنند. آنها زمان طولانی‌تری را جهت آشنایی با افراد و تحلیل اطلاعات جدید صرف نموده و لذا ممکن است کمی غیر اجتماعی به نظر برسند. افراد برون‌گرا بیشتر بر دنیای بیرونی متمرکز هستند و از آشنایی با افراد جدید، استقبال می‌کنند. آنها معمولاً همزمان با صحبت­کردن فکر نموده و در موقعیت­های اجتماعی موفقتر عمل می‌نمایند. این تفاوت بین دانشجویان باید در مدیریت کلاس مدنظر استاد باشد.

همچنین نتایج برخی پژوهش­ها نشان می‌دهد که استادان برون‌گرا در مدیریت کلاس موفق تر هستند و کلاس­های آنها بیشتر تعاملی است. آنها بهتر می‌توانند انگیزه یادگیری را در دانشجویان ایجاد کنند و کلاس­های به نسبت جذاب‌تری دارند. البته بسیاری از این مهارت­ها قابل یادگیری است و استادان درون‌گرا می‌توانند با بهبود مهارت­های ارائه، تدریس و الگوگیری از تجارب موفق سایر استادان موفق‌تر عمل نمایند.

منبع:

1)Prakash, S., Singh, A. and Yadav, K.S., 2016. Personality (introvert, and extrovert) and professional commitment effect among B. Ed teacher educator students. The International Journal of Indian Psychology3(2), pp.43-49.

2)Jalili, S. and Mall-Amiri, B., 2015. The difference between extrovert and introvert EFL teachers’ classroom management. Theory and Practice in Language Studies5(4), p.826.

مدیریت کلاس، فرایندی است که در طی آن استاد رفتار مناسب را در فراگیران ایجاد و در طول کلاس حفظ می‌نماید. هدف از پیاده سازی اصول مدیریت کلاس، افزایش درگیری آکادمیک فراگیران است. اهمیت مدیریت کلاس به دلایل زیر است:

  • حفظ نظم در کلاس
  • افزایش یادگیری و رشد اجتماعی و حسی
  • کاهش رفتارهای منفی فراگیران و افزایش زمان موثر درگیری آکادمیک

منبع:

 

Kratochwill, T. 2015. Classroom management module. American Psychological Association. https://www.apa.org/education-career/k12/modules-classroom-management

سوال 43-حسی  یا شهودی بودن چه تأثیری بر آموزش دانشجویان و نحوه تدریس دارد؟

حسی یا شهودی بودن یکی از ویژگی­ های مهم و اثرگذار شخصیتی است که در بسیاری از آزمون­ های روان شناختی از جمله آزمون مایرزبریگز یا MBTI به آن پرداخته می‌شود. افراد حسی بیشتر به اطلاعات دریافتی از حواس پنجگانه توجه می‌کنند. آن ها درگیر مواردی می‌شوند که واقعی بوده و وجود داشته باشند. روی جنبه‌های کاربردی تمرکز می‌کنند و زمانی بهتر می‌آموزند که نحوه استفاده از آموخته‌ها را درک کنند. جزئیات را دقیق مدنظر قرار می‌دهند. این جنبه شخصیت در آزمون MBTI با حرف S  نشان داده می‌شود.

افراد شهودی به تحلیل­ ها و معانی توجه می‌کنند. از قدرت تخلیل بالاتری برخوردارند و بیشتر به تفکر درباره مشکلات می‌پردازند تا درگیری عملی با مشکلات. به آنچه در آینده امکان پذیر است علاقه نشان می‌دهند. از کارکردن با سمبل­ ها و تئوری­ های محض لذت می‌برند. کلیات موضوع را مدنظر قرار می‌دهند تا جزئیات. دوست دارند که کارها را متفاوت از دیگران انجام دهند. مسائلی که راه حل­ های جدید می‌طلبند را ترجیح می‌دهند. این جنبه شخصیت در آزمون MBTI با حرف N نشان داده می‌شود.

تفاوت این دو دسته از افراد و عملکرد آنها می‌بایست در نحوه تدریس، تکالیف و ارزیابی مورد توجه قرار گیرد.

منبع :

https://www.myersbriggs.org/my-mbti-personality-type/mbti-basics/sensing-or-intuition.htm

Dewar, T. and Whittington, D., 2000. Online learners and their learning strategies. Journal of Educational Computing Research23(4), pp.385-403.

سوال 44- مهمترین مجلات مرتبط با پژوهش در خصوص آموزش مهندسی کدامند؟

مجلات متنوعی در داخل و خارج از کشور به بحث‌های مرتبط با آموزش، تدریس و یادگیری می‌پردازند. مهمترین مجله علمی پژوهشی در داخل کشور که به طور خاص به فعالیت در زمینه آموزش مهندسی می‌پردازد فصلنامه «آموزش مهندسی»  است که در ISC نیز نمایه شده است.

از جمله مجلات معتبر به زبان انگلیسی نیز می‌توان  به موارد زیر اشاره نمود:

The Journal of Engineering Education (JEE)

European Journal of Engineering Education

Engineering Studies

 

همچنین شایان ذکر است که چندی است به همت انجمن آموزش مهندسی ایران و با همکاری انتشارات Springer، مجله انگلیسی زبان Engineering Education Research نیز منتشر می‌شود.

سوال 45-مهمترین جوایز آموزش مهندسی کدام است؟

نهادهای مختلفی به افرادی که فعالیت برجسته در زمینه آموزش مهندسی داشته‌اند جایزه اعطا می‌نمایند. برخی از این جوایز جنبه عمومی تر دارند و توسط IFEES (فدراسیون بین المللی انجمن­های آموزش بین‌المللی) یا ASEE )انجمن آموزش مهندسی آمریکا) اعطا می‌شوند و برخی دیگر تخصصی‌تر بوده و بر آموزش در یک رشته خاص مهندسی مانند مکانیک، عمران یا برق تمرکز می‌نمایند. همچنین یک سری از جوایز قشر خاصی از مخاطبین (مانند زنان یا اقلیت­های نژادی) را مدنظر دارند تا گسترش همه جانبه رشته‌های مهندسی هرچه بیشتر تسهیل شود.

برخی از جوایز مطرح بین المللی در خصوص آموزش مهندسی در ذیل آورده شده است:

  • جوایز اعطا شده توسط IFEES

https://www.ifees.net/initiatives/duncan-fraser-award/

https://www.ifees.net/initiatives-lueny-morell-award/

https://www.ifees.net/quanser-global-sustainability-award/

  • جوایز اعطا شده توسط انجمن آموزش مهندسی آمریکا

https://www.asee.org/membership-and-communities/AWARDS-HONORS/Award-List

  • جوایز اعطا شده توسط انجمن مهندسین مکانیک

https://www.imeche.org/careers-education/scholarships-and-awards/education-awards

  • جوایز اعطا شده توسط موسسه مهندسان برق و الکترونیک

https://www.ieee.org/education/awards/index.html

  • جوایز اعطا شده توسط انجمن مهندسین عمران آمریکا

https://www.asce.org/career-growth/educators/excellence-in-civil-engineering-education

سوال 46- منطقی یا احساسی بودن چه تأثیری بر آموزش دانشجویان و نحوه تدریس دارد؟

منطقی یا احساسی بودن یکی از جنبه‌های مهم شخصیتی است که در بسیاری از آزمون­های روانشناختی از جمله مایرز بریگز یا MBTI به آن پرداخته می‌شود. افراد منطقی بر اساس منطق، استدلال و به صورت غیر شخصی تصمیم می‌گیرند که این جنبه شخصیت با حرف T نشان داده می‌شود. آنها کاملا تابع قوانین و غیر قابل انعطاف هستند. در مقابل افراد احساسی بر اساس احساسات، همدلی و ارزش­های شخصی خودشان تصمیم می‌گیرند و ممکن است در مقابل قوانین نرمش به خرج دهند که این جنبه شخصیت با حرف F نشان داده می‌شود.

افراد احساسی محیط­های یادگیری که مبتنی بر کار تیمی، رفاقت، احترام و اعتماد است را ترجیح می‎دهند. آنها رابطه گرم و صمیمانه با استاد خود را می‌پسندند.

افراد منطقی توجه ویژه‎ای به عدالت و مساوات دارند. آنها به ساختار و حقایق علاقه‎مند هستند و مایلند اهداف آموزش به طور دقیق مشخص باشد.

منابع:

https://blog.iran.hr/thinking-and-feeling/

https://tracyharringtonatkinson.com/mbti-feeling-learning-styles/

https://tracyharringtonatkinson.com/mbti-thinking-learning-styles/

سوال 47-کوتوتل به چه معناست؟

کوتوتل (Cotutelle) دارای ریشه فرانسوی بوده و معنای تحت الفظی آن ثبت نام مشترک است و بیشتر  به مفهوم «دکترای دوگانه» به کار می‌رود. بدین منظور پس از توافق رسمی و کتبی دو دانشگاه که یکی داخل کشور و دیگری در خارج از کشور است، دانشجوی دکترا تحت نظر دو استاد راهنما به پژوهش می‌پردازد و مدت تحصیل خود را بین آن دو موسسه تقسیم می‌نماید.  وی پس از دفاع موفق از رساله خود، مدرک هر دو دانشگاه را  دریافت می‌کند. از جمله مزایای این طرح می‌توان به افزایش چاپ مقالات، تجربه محیط جدید و  استفاده از امکانات مالی و پژوهشی گسترده‌تر اشاره نمود.

منبع:

https://gsia.tums.ac.ir/Images/Download/19683/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%20%DA%A9%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%AA%D9%84_3.pdf

https://iliauni.edu.ge/en/study/ids-homepage/what-is-cotutelle

 

 

فرم طرح سوال

همانطور که گفتیم شما می توانید از طریق این فرم ، نیز سوالات خود را مطرح نمایید . پس از بررسی توسط استادان و پژوهشگران انجمن، آنگاه نتیجه را از طریق ایمیل به اطلاع شما می رسانیم .